Ból głowy – przyczyny, rodzaje i leczenie

Ból głowy to jedna z najczęstszych dolegliwości. U jednych pojawia się kilka razy w roku, u innych wraca co tydzień. Najczęściej odzywa się po długich godzinach przy komputerze, w napięciu i stresie, po nieprzespanej nocy albo po dniu bez jedzenia i picia. Zdecydowana większość takich bólów nie jest groźna. Problem w tym, że tabletka rzadko rozwiązuje sprawę, a brana zbyt często potrafi ból nasilać. Dlatego warto wiedzieć, z jakim rodzajem bólu głowy masz do czynienia i skąd naprawdę pochodzi. Często jego źródłem okazuje się szyja, choć mało kto łączy jedno z drugim.

Skąd się bierze ból głowy

Sam mózg nie ma receptorów bólu. Można go dotknąć podczas operacji, a pacjent nic nie poczuje. To, co boli w głowie, leży wokół tkanki nerwowej: naczynia krwionośne, opony otaczające mózg, zatoki, mięśnie pokrywające czaszkę oraz nerwy i stawy górnej części szyi. Czucie ze wszystkich tych miejsc spływa do wspólnego rejonu pnia mózgu i to tam powstaje odczucie „boli mnie głowa".

Zdecydowana większość bólów głowy to tak zwane bóle pierwotne. Nie stoi za nimi żadna groźna choroba, a sam ból jest problemem, nie objawem czegoś poważniejszego. Bóle wtórne, czyli będące sygnałem innej choroby, stanowią mniejszość: przewlekły ból głowy o takiej przyczynie dotyczy w populacji około dwóch osób na sto. Dlatego przy bólu głowy więcej daje spokojne rozpoznanie typu niż strach przed najgorszym, a rzadkie groźne przypadki pomaga wyłapać krótka lista sygnałów alarmowych.

Skala jest przy tym ogromna. Bóle głowy należą do najczęstszych dolegliwości w ogóle, a dwa typy odpowiadają za większość przypadków: napięciowy ból głowy, najpospolitszy i zwykle łagodny, oraz migrena, rzadsza, lecz potrafiąca wykluczyć z życia na całe godziny.

Dlaczego głowa boli od szyi

Skoro czucie z głowy i z szyi spływa do wspólnego miejsca, łatwo je pomylić. I mózg rzeczywiście je myli.

Nerw trójdzielny, który odbiera czucie z twarzy i większej części głowy, kończy się w pniu mózgu tuż obok miejsca, gdzie wchodzą włókna czuciowe z trzech górnych odcinków szyi. Jedne i drugie schodzą się na tych samych komórkach nerwowych. Sygnał z szyi i z głowy biegnie wtedy jakby jednym wspólnym przewodem, a mózg nie zawsze rozpozna, z którego końca nadszedł. Dlatego ból rodzi się przy karku, a Ty czujesz go w skroni, za okiem albo nad czołem.

I nie jest to rzadki przypadek. Ból karku towarzyszy większości bólów głowy: w badaniu populacyjnym miało go 88% osób z napięciowym bólem głowy i 76% osób z migreną, podczas gdy wśród ludzi bez bólów głowy było to 57%. Sama górna część szyi bywa też samodzielnym źródłem dolegliwości. Jeden staw, na granicy drugiego i trzeciego kręgu szyjnego, odpowiada za większość tak zwanych bólów głowy pochodzenia szyjnego.

To nie znaczy, że każdy ból głowy „pochodzi z szyi". Migrena i napięciowy ból głowy mają własną biologię i własne leczenie. Znaczy tylko, że szyja zasila tę samą drogę bólu co głowa, a u wielu osób jest tym ogniwem, które da się realnie poprawić. Dlatego badanie bólu głowy zaczynamy między innymi od szyi, którą łatwo pominąć, patrząc wyłącznie w stronę głowy, i której udziału nie pokaże żaden obraz mózgu.

Najczęstsze rodzaje bólu głowy

Bóle głowy dzielą się na kilka typów, a każdy ma inne miejsce, charakter i wyzwalacze. Rozpoznanie typu przesądza o tym, co realnie pomaga: inaczej prowadzi się napięciowy ból głowy, inaczej migrenę, a jeszcze inaczej ból wychodzący z szyi. Poniżej te, z którymi mamy do czynienia najczęściej.

Napięciowy ból głowy

To najczęstszy rodzaj bólu głowy. Szacuje się, że w danym czasie dotyczy około jednej czwartej ludzi na świecie, czyli blisko dwóch miliardów osób. Boli zwykle obustronnie i symetrycznie, jakby głowę opinała zaciskająca się opaska albo za ciasny kapelusz. Ból jest tępy i uciskowy, od łagodnego do umiarkowanego, i nie pulsuje. Nie towarzyszą mu nudności ani nadwrażliwość na światło i dźwięk, które są znakiem rozpoznawczym migreny, a zwykła codzienna aktywność go nie nasila. Najczęściej wychodzi z napiętych mięśni karku, potylicy i obręczy barkowej, dlatego łatwo rozwija się po długim dniu przy biurku, w stresie albo po nieprzespanej nocy. U większości osób pojawia się z rzadka, ale u części wraca przez większość dni w miesiącu i wtedy trudniej poradzić sobie z nim w pojedynkę.

Migrena

Migrena bywa mylona ze zwykłym, mocnym bólem głowy, a jest chorobą neurologiczną o własnym przebiegu. Dotyczy około 14% ludzi, czyli ponad miliarda osób, częściej kobiet, i to właśnie ona odpowiada za większość cierpienia związanego z bólami głowy: w zestawieniach światowych plasuje się jako druga najczęstsza przyczyna lat przeżytych z niesprawnością, tuż za bólem krzyża, a najmocniej dotyka kobiety między piętnastym a czterdziestym dziewiątym rokiem życia. Napad bywa jednostronny, ból często pulsuje, narasta do umiarkowanego lub silnego i nasila się przy ruchu, tak że chce się położyć w ciemnym, cichym pokoju. Typowo dokładają się nudności oraz nadwrażliwość na światło i dźwięk. U części osób napad poprzedza aura: przemijające objawy neurologiczne, najczęściej wzrokowe, jak migoczące zygzaki albo ubytek w polu widzenia. Migrena rządzi się wyzwalaczami, od niedoboru snu i głodu po hormony i pogodę, a jej prowadzenie zwykle wymaga wsparcia lekarza, bo obok leczenia napadu bywa potrzebna profilaktyka. Fizjoterapia jej nie zastępuje, ale ma tu swoje miejsce, bo u wielu osób z migreną szyja jest dodatkowym źródłem bólu.

Ból głowy pochodzenia szyjnego

Czasem szyja nie tylko dokłada się do bólu głowy, ale jest jego głównym źródłem. Taki ból wychodzi z górnych stawów i mięśni karku, a stamtąd promieniuje do głowy. Rozpoznaje się go po kilku cechach: jest zwykle jednostronny i trzyma się tej samej strony, zaczyna z tyłu, w karku lub potylicy, i przesuwa ku skroni, oku albo czołu. Prowokuje go dłuższe trzymanie głowy w jednej pozycji i ruchy szyi, a w badaniu często udaje się odtworzyć znajomy ból, uciskając odpowiednie miejsce na szyi. Ruchomość szyi bywa ograniczona. To rzadszy typ, odpowiada za kilka procent wszystkich bólów głowy, ale wyjątkowy z jednego powodu: właśnie tutaj praca z szyją jest leczeniem pierwszego wyboru, a nie tylko dodatkiem. Bywa mylony z migreną, zwłaszcza gdy ból dochodzi do oka, dlatego rozróżnienie warto zostawić badaniu.

Klasterowy i inne rzadsze

Klasterowy ból głowy jest rzadki, ale niezapomniany dla tych, których dotyka. To jeden z najsilniejszych bólów, jakie zna medycyna: skrajnie mocny, zawsze po jednej stronie, skupiony wokół oka i skroni. Napady są krótkie, trwają od kilkunastu minut do paru godzin, i wracają seriami, czasem o tej samej porze, nierzadko w nocy. Po tej samej stronie pojawiają się objawy z układu autonomicznego: łzawienie oka, zaczerwienienie, opadanie powieki, zatkany lub cieknący nos. To domena leczenia neurologicznego, nie fizjoterapii, a wspominamy o nim, żeby dało się go rozpoznać i nie pomylić ze zwykłym bólem głowy. Poza wymienionymi istnieją też inne, rzadsze bóle głowy, ale zdecydowaną większość przypadków tłumaczą typy opisane wyżej.

Ból głowy od leków, czyli błędne koło

Jest jeden rodzaj bólu głowy, który bierze się z rzeczy mającej go uśmierzać. Gdy leki przeciwbólowe bierze się zbyt często, organizm zaczyna reagować odwrotnie: między dawkami pojawia się ból, a głowa domaga się kolejnej tabletki. Tak powstaje polekowy ból głowy, który potrafi zamienić okazjonalne dolegliwości w niemal codzienne. Granice są dobrze określone. O ryzyku mówimy, gdy proste leki przeciwbólowe bierze się przez piętnaście lub więcej dni w miesiącu, a leki na migrenę, takie jak tryptany, albo preparaty złożone przez dziesięć lub więcej dni, i trwa to ponad trzy miesiące. W populacji dotyczy to około jednej do dwóch osób na sto, a w tle najczęściej, u mniej więcej czterech na pięć chorych, leży wcześniejsza migrena. Wyjście z błędnego koła bywa paradoksalne: polega na ograniczeniu leków doraźnych, najlepiej pod okiem lekarza, a nie na dokładaniu kolejnych. To jedna z pierwszych rzeczy, które sprawdzamy, gdy ból głowy stał się częstym gościem.

Co jeszcze potrafi napędzać ból głowy

Poza głównymi typami jest cała grupa czynników, które potrafią wywołać ból głowy albo dołożyć się do istniejącego. Jednym z częstszych jest staw skroniowo-żuchwowy, czyli staw żuchwy tuż przed uchem. Zaciskanie zębów i zgrzytanie nimi w nocy przeciąża go i napina mięśnie żucia, a ból promieniuje wtedy do skroni. Swoje dokłada wzrok: wielogodzinne wpatrywanie się w ekran, praca w złym oświetleniu albo nieskorygowana wada wzroku męczą oczy i okolicę czoła. Wbrew popularnemu przekonaniu rzadszą przyczyną są zatoki. Większość bólów głowy, które ludzie biorą za zatokowe, to w rzeczywistości migrena, bo i ona potrafi dawać ból oraz uczucie rozpierania w okolicy twarzy. Najwięcej jest jednak zwykłych wyzwalaczy dnia codziennego: nieregularny sen, pominięte posiłki, odwodnienie, alkohol, nagłe odstawienie kawy w weekend czy skok napięcia po ciężkim tygodniu. U kobiet swój rytm dokładają hormony, stąd migreny związane z miesiączką. U części osób w tle pracują też napięcia mięśniowo-powięziowe i przewlekły stres. Przyglądamy się im indywidualnie i ostrożnie, bez przesądzania, że akurat one stoją za bólem.

Jak odróżnić typy bólu głowy

Zanim padnie rozpoznanie, sporo mówi sam charakter bólu. Obustronny, uciskowy, jak opaska, bez nudności, wskazuje na ból napięciowy. Jednostronny, pulsujący, z nudnościami i nadwrażliwością na światło, z aurą lub bez, to obraz migreny. Ból, który zaczyna się w karku i przesuwa ku czołu po jednej stronie, a nasila się przy ruchach szyi, kieruje uwagę na jej górny odcinek. Skrajnie silny ból wokół jednego oka, z łzawieniem i w seriach, każe myśleć o bólu klasterowym i wymaga oceny lekarskiej. Ból nowy, inny niż dotychczasowe, albo taki, który narasta i nie chce ustąpić, to sygnał, żeby nie diagnozować się samemu. Te wskazówki zawężają krąg podejrzeń, ale rozpoznanie i tak stawia się na podstawie badania, nie samego opisu bólu.

Ile trwa ból głowy i kiedy staje się przewlekły

Pojedynczy ból głowy może trwać od kilkudziesięciu minut do paru dni, zależnie od typu. Ważniejsze od długości jednego epizodu jest to, jak często ból wraca. Gdy pojawia się przez co najmniej połowę dni w miesiącu i utrzymuje się dłużej niż trzy miesiące, mówi się o przewlekłym bólu głowy. I napięciowy ból głowy, i migrena mogą z czasem przejść w postać przewlekłą, a jednym z motorów tej zmiany bywa właśnie zbyt częste sięganie po leki doraźne. Dlatego częstego bólu głowy nie warto przeczekiwać w nadziei, że sam się wypali. Im wcześniej ustali się, co go napędza, tym łatwiej zatrzymać go, zanim wejdzie w codzienny rytm.

Kiedy ból głowy wymaga pilnej konsultacji

Zdecydowana większość bólów głowy jest niegroźna, ale kilka sygnałów każe zareagować szybko, bo mogą świadczyć o poważnej przyczynie. Zgłoś się pilnie, a w razie gwałtownych objawów wezwij pomoc, jeśli pojawia się:

• ból piorunujący, najsilniejszy w życiu, który narasta do szczytu w kilka, kilkanaście sekund, jak uderzenie;
• ból głowy z wysoką gorączką, sztywnością karku, wysypką lub światłowstrętem, co może wskazywać na zapalenie opon mózgowych;
• ból z objawami neurologicznymi: osłabieniem lub drętwieniem części ciała, zaburzeniami mowy, widzenia, równowagi albo świadomości;
• nowy ból głowy, który pojawił się po pięćdziesiątym roku życia albo wyraźnie zmienił swój dotychczasowy charakter;
• ból po urazie głowy, zwłaszcza gdy narasta lub towarzyszą mu wymioty i senność;
• ból nasilający się przy kaszlu, schylaniu lub wysiłku, budzący ze snu albo najsilniejszy nad ranem;
• ból głowy w ciąży lub tuż po porodzie, a także u osoby z chorobą nowotworową lub obniżoną odpornością;
• ból z bolesnym, zaczerwienionym okiem i zaburzeniami widzenia;
• u osób starszych nowy ból w okolicy skroni z tkliwością skóry głowy przy dotyku i bólem szczęki przy żuciu.

Większości z tych sytuacji nigdy nie doświadczysz, ale każda z nich to powód, żeby nie zwlekać i od razu zgłosić się po pomoc.

Diagnostyka bólu głowy

O rozpoznaniu decyduje przede wszystkim wywiad. Liczy się wzorzec bólu: gdzie i jak boli, jak długo, jak często, co go wywołuje, a co przynosi ulgę. Do tego dochodzi badanie szyi i krótki przegląd neurologiczny. U większości osób sam wywiad wystarcza, żeby ustalić typ bólu i zaplanować leczenie. Obrazowanie, czyli tomografia lub rezonans głowy, jest potrzebne w konkretnych sytuacjach: przy sygnałach alarmowych, nieprawidłowym badaniu neurologicznym albo nietypowym, zmieniającym się przebiegu. Zlecane rutynowo, gdy badanie jest prawidłowe, rzadko coś zmienia. U osób z migreną i prawidłowym wynikiem badania neurologicznego poważne odchylenie w obrazie mózgu znajduje się u około dwóch na tysiąc. Za to przypadkowe, niegroźne znaleziska, niezwiązane z bólem, trafiają się często, u mniej więcej jednej na sześć osób, i potrafią wywołać niepotrzebny lęk oraz kolejne badania. Dlatego zdjęcie robimy wtedy, gdy ma realnie pomóc, a nie po to, żeby na wszelki wypadek zajrzeć do środka.

Leczenie bólu głowy

Leczenie bólu głowy zależy od jego typu, ale cel jest wspólny: rzadsze i słabsze bóle oraz mniejsza zależność od leków doraźnych. Przy bólu napięciowym i szyjnopochodnym dużą część tej pracy wykonuje fizjoterapia, bo można realnie wpłynąć na szyję, mięśnie i nawyki, które ból napędzają. Przy migrenie prowadzenie należy głównie do lekarza, a my pracujemy obok, zajmując się tym, co w migrenie da się poprawić od strony ciała. W praktyce metody się uzupełniają, a nie wykluczają.

Fizjoterapia: praca z szyją i mięśniami

Fundamentem jest praca z szyją i mięśniami, które najczęściej podsycają ból głowy. Składają się na nią dwie rzeczy, najskuteczniejsze razem. Pierwsza to ćwiczenia, przede wszystkim trening głębokich mięśni zginających szyję, tych, które utrzymują głowę w dobrym ustawieniu i męczą się przy długim siedzeniu. Druga to techniki poprawiające ruchomość górnego odcinka szyi i pleców. Najlepszych dowodów dostarcza tu ból głowy pochodzenia szyjnego. W badaniu z udziałem dwustu osób zarówno ćwiczenia, jak i praca manualna zmniejszyły częstość oraz natężenie bólu głowy, a efekt utrzymywał się przez cały rok obserwacji; połączenie obu metod pomagało nieco większej grupie. Warto zachować proporcje: dowody są obiecujące, choć umiarkowanej jakości, a sama szyja nie tłumaczy każdego bólu głowy. Mimo to u wielu osób praca nad nią realnie zmniejsza liczbę bólowych dni. Zobacz, jak prowadzimy rehabilitację w bólu głowy w FizjoNature.

Terapia manualna

Gdy górny odcinek szyi i piersiowy tracą ruchomość, a mięśnie karku odruchowo się usztywniają, ból głowy dostaje stałe źródło podrażnienia. Terapia manualna to delikatna mobilizacja tych stawów i tkanek, dzięki której szyja odzyskuje ruch, a napięcie i ból maleją. Nie jest osobną kuracją, lecz sposobem na otwarcie drogi do ćwiczeń: rozruszana, mniej bolesna szyja znacznie lepiej znosi trening, który utrwala efekt. Przy bólu głowy pracujemy rękami ostrożnie, zwłaszcza w górnej części szyi, i zawsze po wcześniejszym badaniu.

Pinoterapia

Pinoterapia to praca specjalnym narzędziem na napiętych mięśniach i powięzi, w bólu głowy najczęściej w okolicy karku, potylicy i podstawy czaszki, gdzie napięcie potrafi utrzymywać się latami. Bywa intensywna w odbiorze, ale u części osób szybko rozluźnia tkanki, których nie udawało się rozpracować inaczej. Sam zabieg jest jednak początkiem, nie całością: żeby napięcie nie wróciło, musi się zmienić to, co je wywołuje, dlatego zaraz obok stawiamy ćwiczenia i zmianę nawyków.

Masaż leczniczy

Dużo napięcia w bólu głowy zbiera się w mięśniach karku, potylicy i obręczy barkowej, zwłaszcza u osób pracujących przy biurku, które noszą je tam przez cały dzień. Masaż leczniczy zmniejsza to napięcie, poprawia komfort i ułatwia późniejszą pracę nad ruchem. Traktujemy go jako wsparcie: przyjemne i odczuwalne, a najskuteczniejsze wtedy, gdy obok toczy się praca nad siłą i ruchomością szyi.

Gdy w tle jest szczęka: staw skroniowo-żuchwowy

U części osób ból głowy napędza staw skroniowo-żuchwowy i mięśnie żucia, przeciążone zaciskaniem zębów oraz nocnym zgrzytaniem. Ból siada wtedy w skroniach, a bywa, że towarzyszą mu przeskakiwanie w żuchwie i poranne zmęczenie szczęki. Gdy badanie wskazuje na ten trop, pomaga fizjoterapia stawu skroniowo-żuchwowego: praca z mięśniami żucia i szyją oraz nauka odciążania szczęki. Zanim uznamy szczękę za źródło bólu, musi się to potwierdzić: w badaniu i w reakcji na leczenie. Gdy praca z żuchwą i mięśniami żucia realnie odejmuje dolegliwości, rozwijamy ten kierunek, a gdy nie daje nic, odpuszczamy.

Leczenie farmakologiczne i rola lekarza

Leki mają w bólu głowy swoje miejsce, trzeba tylko pilnować, jak często się po nie sięga. Doraźny lek przeciwbólowy w rzadkim bólu głowy jest w porządku; problem zaczyna się przy regularnym, częstym stosowaniu, które samo potrafi napędzać ból. W migrenie leczenie prowadzi lekarz: dobiera preparaty przerywające napad, a przy częstych atakach włącza leczenie profilaktyczne, które ma zmniejszyć ich liczbę. Bywa też potrzebna konsultacja neurologa, zwłaszcza gdy rozpoznanie jest niejasne albo leczenie nie działa. Lekarz i fizjoterapeuta zajmują się przy bólu głowy różnymi rzeczami: lekarz farmakoterapią i diagnostyką, my tym, co w bólu głowy da się zmienić od strony szyi, mięśni i nawyków.

Jak wygląda terapia w praktyce

Zanim ułożymy leczenie, musimy wiedzieć, z jakim bólem głowy mamy do czynienia. Pierwsze spotkanie schodzi więc głównie na wywiad i ocenę: pytamy o wzorzec bólu i wyzwalacze, badamy szyję i mięśnie, robimy krótki przegląd neurologiczny. Wychodzisz z niego z rozpoznaniem, planem i pierwszymi zaleceniami. Dalsza terapia biegnie trzema nakładającymi się nurtami. Pierwszy to wyciszanie tego, co napędza ból na co dzień: napiętej szyi, przeciążonych mięśni, najłatwiejszych do usunięcia wyzwalaczy. Drugi to budowanie wydolności na przyszłość, głównie wytrzymałości głębokich mięśni szyi i lepszej pozycji przy pracy, żeby głowa i kark męczyły się wolniej. Trzeci to utrwalanie efektu: mniej leków doraźnych, stały rytm snu i posiłków, ruch w ciągu dnia. Klucz jest w powtarzalności: efekt budują ćwiczenia robione samodzielnie i regularnie, a wizyty w gabinecie mają je ustawiać i korygować, nie zastępować. Całość spina indywidualny plan pracy z bólem głowy, który decyduje, kiedy sięgamy po ćwiczenia, kiedy po techniki manualne, a kiedy po pracę z napięciem. Koszt wizyt sprawdzisz w cenniku.

Co możesz zrobić sam

Wiele zależy też od codziennych nawyków. Utrzymane konsekwentnie, potrafią zauważalnie zmniejszyć liczbę bólów głowy. Najwięcej daje regularność: stałe pory snu, także w weekendy, oraz posiłki bez długich przerw, bo i niedobór snu, i głód są częstymi wyzwalaczami. Pij wodę w ciągu dnia, a jeśli pijasz dużo kawy, nie odstawiaj jej nagle, żeby nie wywołać bólu z odstawienia. Rozbijaj długą pracę przy ekranie krótkimi przerwami i zmieniaj pozycję, w której trzymasz głowę i szyję, zamiast tkwić godzinami w jednym ustawieniu. Regularny ruch, nawet zwykłe spacery, obniża napięcie i częstość bólów. Pomocny bywa prosty dziennik: przez kilka tygodni zapisuj, kiedy boli i co temu towarzyszyło, bo wzorzec, którego nie widać z dnia na dzień, często ujawnia się na papierze. I ważna granica: leki doraźne trzymaj na okazjonalne użycie, bo częste sięganie po nie zamienia sojusznika w źródło problemu.

Kiedy nie leczyć samemu

Odpuść samodzielne ćwiczenia i domowe sposoby, jeśli pojawia się którykolwiek z sygnałów alarmowych, jeśli ból głowy jest nowy albo wyraźnie zmienił charakter, albo jeśli mimo starań pojawia się coraz częściej i coraz częściej sięgasz po leki. Wtedy najpierw ocena specjalisty, potem dalsze kroki.

Najczęstsze mity o bólu głowy

Kilka powszechnych przekonań o bólu głowy warto zestawić z tym, co naprawdę o nim wiadomo.

„Częsty albo silny ból głowy to pewnie guz." To najczęstszy lęk, a zarazem jedna z najrzadszych przyczyn. Groźne przyczyny bólu głowy są rzadkie, wyłapuje się je po sygnałach alarmowych, a u osoby z prawidłowym badaniem neurologicznym obraz mózgu prawie zawsze jest czysty. Nowy, nietypowy albo alarmujący ból oczywiście trzeba sprawdzić, ale zwykły, powracający ból głowy zwykle nie ma nic wspólnego z nowotworem.

„Leki przeciwbólowe są niegroźne, można brać, ile trzeba." Doraźnie owszem, ale brane zbyt często same stają się przyczyną bólu. To jedna z pułapek, w które najłatwiej wpaść, sięgając po tabletkę odruchowo, przy każdym pierwszym sygnale.

„To ból zatokowy." Znacznie rzadziej, niż się wydaje. Większość bólów głowy uznawanych za zatokowe, przy braku infekcji z gorączką i ropną wydzieliną, okazuje się migreną, która potrafi dawać ból i rozpieranie w okolicy twarzy.

„Na ból głowy nic nie da się zrobić poza tabletką." W większości przypadków to nieprawda. Napięciowy i szyjnopochodny ból głowy dobrze reagują na pracę z szyją, mięśniami i nawykami, a przy migrenie wiele zmienia leczenie prowadzone przez lekarza oraz praca nad wyzwalaczami.

„Trzeba znaleźć ten jeden wyzwalacz." Ból głowy rzadko ma jedną przyczynę. Częściej działa próg: dopiero kilka rzeczy naraz, jak niewyspanie, stres i pominięty posiłek, przelewa czarę. Dlatego skuteczniejsze od polowania na jednego winowajcę jest pilnowanie kilku podstaw jednocześnie.

Jak zapobiegać bólom głowy i nawrotom

Najlepszą profilaktyką bólu głowy jest stały, spokojny rytm dnia. Regularny sen, posiłki bez długich przerw i odpowiednie nawodnienie odbierają najczęstszym wyzwalaczom paliwo. Do tego dochodzi praca z obciążeniem, które zbiera się w szyi i karku, zwłaszcza u osób spędzających dzień przy biurku: krótkie przerwy, zmiana pozycji oraz regularne wzmacnianie i rozruszanie szyi i górnej części pleców zmniejszają napięcie, zanim zdąży urosnąć w ból. Pomaga też panowanie nad poziomem stresu i pilnowanie, żeby leki doraźne nie weszły w codzienny nawyk. Żaden z tych kroków nie działa spektakularnie z dnia na dzień, ale razem, utrzymane w czasie, realnie przerzedzają kalendarz bólowych dni.

Umów wizytę w FizjoNature

Ból głowy, który wraca, zabiera dni i pcha po kolejne tabletki, nie musi być Twoją normą. Na wizycie ustalimy, z jakim typem bólu mamy do czynienia, zbadamy szyję i mięśnie, wykluczymy sygnały alarmowe i zaplanujemy leczenie tam, gdzie naprawdę leży problem. Umów wizytę online lub zadzwoń pod numer 793 900 520.