Głowa i szyja4 min czytania

Szumy uszne zmieniające się przy ruchu szczęki lub szyi

Kamil Grygoruk
Osteopata, mgr fizjoterapii · Zaktualizowano listopad 2026

Zaciśnij mocno zęby na kilka sekund i posłuchaj. U wielu osób z szumem w uchu dźwięk robi się wtedy głośniejszy albo zmienia ton, a podobnie działa mocne napięcie karku. Mało kto to u siebie zauważa. Jak napięty mięsień może zmienić dźwięk, którego nikt poza tobą nie słyszy?

Szum potrafi odpowiadać na ruch szczęki i szyi

Gdy neurolodzy z Uniwersytetu w Buffalo zapytali 45 osób z szumem, czy ruch coś w nim zmienia, przytaknęły tylko cztery. Po serii ruchów, takich jak wysunięcie żuchwy, zaciśnięcie zębów, odchylenie głowy i ruchy pod oporem, szum zmienił się u 35 z nich.

Taki szum nazywa się szumem somatycznym albo somatosensorycznym. Ten związek występuje też u zdrowych ludzi. Mocne napinanie mięśni głowy i szyi wywołało dźwięk podobny do szumu u ponad połowy ochotników bez szumów, których badano w bostońskim szpitalu Massachusetts Eye and Ear. Działo się to nawet u osób głuchych, dlatego badacze uznali, że ten dźwięk tworzy mózg.

Szumy uszne, gdy mogą mieć związek ze stawem szczęki, są na liście wskazań do fizjoterapii stomatologicznej, obok zgrzytania zębami w dzień i w nocy, przeskakiwania w stawie i bólów głowy.

„Słuch w porządku” to też wskazówka

Dobry wynik badania słuchu nie zamyka sprawy. Szum związany ze szczęką i karkiem ma często właśnie taki obraz, jak piszą niemieccy laryngolodzy w wytycznych o przewlekłych szumach: słuch zwykle jest prawidłowy, a chorzy są młodsi niż przeciętnie. Gdy szum zmienia się przy ruchu albo ucisku, a szyja lub szczęka sprawiają kłopot, te same wytyczne zalecają zaproponować terapię manualną i fizjoterapię.

Badanie słuchu sprawdza ucho, a fizjoterapia stomatologiczna zajmuje się mięśniami i stawami twarzy, przede wszystkim stawem skroniowo-żuchwowym, czyli stawem łączącym żuchwę z czaszką. Łączymy w niej pracę rękami, terapię powięziową i ćwiczenia. W zależności od przyczyny warto do tej pracy włączyć też ortodontę.

Czy praca z bolącymi mięśniami ścisza szum?

U osób z szumem często bolą też mięśnie szczęki, skroni, karku albo barków, i właśnie takich pacjentów przyjęli do badania laryngolodzy z Uniwersytetu w São Paulo. Przez dziesięć tygodni fizjoterapeuta uciskał bolesne punkty w ich mięśniach i rozluźniał je ręcznie, a do tego dawał rady na dom: ciepło, rozciąganie, lepszą postawę. Szum ścichł bardziej niż u osób z udawanym zabiegiem, a ulga w szumie szła w parze z ulgą w bólu.

Dziewięciotygodniowy program dla szczęki, który prowadzili fizjoterapeuci i stomatolodzy z Antwerpii, łączył rozluźnianie mięśni żucia, rozciąganie, relaksację i oduczanie zaciskania zębów, a przy zgrzytaniu także szynę od stomatologa. Szum przeszkadzał potem mniej niż u osób, które czekały na leczenie, a mniej więcej jedną trzecią tej poprawy badacze powiązali z tym, że mniej bolała szczęka. Jedna z autorek tego badania pisze w późniejszym przeglądzie, że takie leczenie zwykle ścisza szum albo zmniejsza jego dokuczliwość, a całkiem usuwa go rzadko.

Ucisk bolesnych punktów w mięśniach, czyli terapia punktów spustowych, to jedna z technik naszej terapii manualnej. Stosujemy też techniki rozluźniające mięśnie i powięź, czyli tkankę, która je otacza.

Dla dociekliwych: gdzie szczęka spotyka się ze słuchem

Sygnał z ucha nie trafia od razu do świadomości. Najpierw dociera do pierwszej stacji słuchu w pniu mózgu. Badania na zwierzętach z Uniwersytetu Michigan i Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa pokazały, że do tej samej stacji dochodzą nerwy czuciowe z twarzy, szczęki i górnej części szyi. Badacze uważają, że tędy napięcie mięśni wpływa na szum.

U zwierząt z uszkodzonym uchem badacze widzieli też ślady, że wejście z nerwów czuciowych do tej stacji się wzmacnia.

Najczęstsze dziś wyjaśnienie mówi, że sam szum też powstaje w mózgu. Gdy z ucha dociera mniej sygnału, mózg zwiększa swoją czułość i zaczyna słyszeć własną aktywność. Większość zdrowych ochotników, którzy przez tydzień nosili zatyczkę w jednym uchu, zaczęła słyszeć dźwięki, a te znikały po jej wyjęciu.

W pigułce: co z tego wynika dla ciebie

  • Sprawdź, czy twój szum reaguje. Zaciśnij zęby na kilka sekund, potem wysuń żuchwę i przesuń ją w bok, a na koniec napieraj czołem na przyłożoną dłoń tak, żeby głowa się nie ruszała. Zmiana bywa niewielka, więc słuchaj uważnie i zanotuj, przy którym ruchu się pojawia.
  • Zapisz, czy szum i ból chodzą w parze. W ankiecie ponad 8 tysięcy osób z szumem najmocniejszą wskazówką udziału szyi lub szczęki było to, że szum i ból karku albo szczęki zaczęły się razem i razem narastają lub słabną. Liczy się też to, czy szum rośnie przy złej pozycji, na przykład przy komputerze.
  • Zwróć uwagę na stronę. Szum bywa gorszy po tej stronie, po której bardziej boli szczęka albo kark. Tak było w małej grupie pacjentów stomatologów z Ratyzbony, a w badaniu z São Paulo u nieco ponad połowy osób.
  • Zauważ, czy zaciskasz zęby w ciągu dnia. Eksperci zaliczają zaciskanie zębów do cech szumu z udziałem szczęki, a w holenderskim gabinecie fizjoterapii najwięcej na pracy ze szczęką zyskiwały osoby, które zaciskały zęby w dzień.
  • W całkowitej ciszy dźwięki słyszy większość młodych, zdrowych osób. W wyciszonej komorze większość z nich już po kilku minutach słyszy dzwonienie albo brzęczenie.

Zapisane obserwacje przynieś na pierwszą wizytę, na której ustalamy plan terapii.

Pilnie do lekarza lub na SOR

  • Nagłe pogorszenie słuchu w jednym lub obu uszach, w ciągu godzin albo kilku dni.
  • Szum z osłabieniem połowy twarzy, bełkotliwą mową, zaburzeniami widzenia albo nagłymi, silnymi zawrotami głowy.
  • Szum, który pojawił się zaraz po urazie głowy.
  • Myśli o odebraniu sobie życia z powodu szumu.

Treść artykułu ma charakter informacyjno‑edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z fizjoterapeutą ani lekarzem. Jeśli objawy są silne, nasilają się lub utrzymują, skonsultuj się ze specjalistą.

Jak pomagamy przy tej dolegliwości

Wybrane usługi dopasowane do tego problemu - sprawdź szczegóły i umów wizytę.

Kamil Grygoruk
Osteopata, mgr fizjoterapii
Osteopata, mgr fizjoterapii. Od ponad sześciu lat wspiera pacjentów w drodze do zdrowia - szuka źródła problemu i wspiera naturalne zdolności organizmu do regeneracji. Techniki osteopatyczne uzupełnia suchym igłowaniem.

Zacznij od pierwszej wizyty

Dobierzemy terapię i specjalistę do Twojej dolegliwości. Umów się online lub zadzwoń.